Кей күндер болады — уақыттың өзіне мөр басып, ұрпақ жадында ұзақ сақталатын. Сондай мазмұнды, салмақты күндердің бірі Шу өңіріндегі «Жамбыл атындағы орта мектебінде» өтті. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті жанындағы Жамбыл атындағы филологиялық зерттеулер ғылыми орталығы мен Жамбыл облысы әкімдігі білім басқармасының Шу ауданы білім бөлімі, сондай-ақ Жамбыл атындағы орта мектеп ұжымының бірлесуімен ұйымдастырылған «Жамбыл Жабаевтың әдеби мұрасы және ұлттық рух: Жамбыл шығармашылығын оқу үдерісінде жасанды интеллект негізінде үйлестіру» атты халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция — ғылым мен мектеп тәжірибесін, дәстүр мен технологияны табыстырған тағылымды алаңға айналды.
Бұл жиын — бір ғана конференция емес, ұлттық рухтың алтын арқауын бекіткен рухани оқиға. Жыр алыбы Жамбылдың ұлағатты мұрасын бүгінгі білім кеңістігіне жаңаша қондырып, жас ұрпақ санасына сіңірудің тың жолдарын ашқан маңызды басқосу болды.
Конференция қатысушылары алдымен тіркеуден өтіп, мектеп мұражайындағы «Естеліктер энергиясы» атты танымдық таныстырылымға куә болды. Ал «Гүл арқылы сөйлеген үн» атты гүл қою рәсімі — жыр алыбының рухына жасалған ізет пен тағзымның әдемі нышаны іспетті. Бұл бір сәтте-ақ жүрекке жылу құйып, жүздеген қонақты бір мақсатқа ұйыстырды: Жамбылдың жырын ұлықтау, мұрасын терең түсіну.
Мектеп ауласының маңдай тұсына тігілген ақ шаңқан қазақ үй сол күнгі шараның айрықша айбынын арттырды. Киіз үйдің керегесінен тараған қоңыр үн, уықтай шаншылған үміт пен шаңырақтай биік бірлік – келген қонаққа қазақы қонақжайлықтың көркем бейнесін танытты. Дастарқан жайылып, ақ дастарқанның берекесімен бауырсақтың иісі бұрқырап, қымыз бен шұбаттың дәмі ұсынылып, жент пен құрттай ұлттық дәмдерден ауыз тигізілді. Бұл – жай ғана ас емес, дәстүрдің дәні, баба салтының аманаты еді: «Қонақ келсе – құт» деген ұғымның көз алдымыздағы шынайы көрінісі.
Киіз үйдің қасында ұлттық киім киген аналар мен ақ жаулықты әжелер, келіншектер мен бойжеткендер қатар тұрып, қонақтарды ізетпен күтіп, қазақы салтанаттың сәнін кіргізді. Камзолдың кестесі, шапанның айбыны, ақ жаулықтың ақ тілеуі – бәрі де бір көрініске ұйысып, «дәстүр – тірі тарих» екенін үнсіз дәлелдегендей болды.
Ал қарсы алу сәті тіпті бөлек әсер сыйлады. Ат үстінде айбарланып, көк Туды желбіреткен көкпаршылардың қатар түзеген көрінісі — мерекенің рухын көтеріп, көпшіліктің көңіліне от жақты. Ауылдың жігерлі жастары құралған көкпаршылар тобы қонақтарды салтанатты түрде қарсы алып, ұлттық ойынның өр мінезін, ерлік пен ептіліктің жарасымын паш етті. Тұлпар тұяғының дүбірі мен тудың желбірі бір сәтте-ақ жүректерді ұйыстырып, «ұлт рухы» деген ұлы ұғымның тірі тынысын сездірді.
Алқалы жиынның пленарлық мәжілісін мектеп директоры, гуманитарлық ғылымдар магистрі, педагог-зерттеуші Диханбаева Индира Жақсығұлқызы жоғары кәсіби деңгейде жүргізді. Әр кезеңнің өз ырғағын табуы, мазмұнның жүйелі өрбуі, баяндамалар мен пікір алмасудың үйлесімді ұйымдастырылуы — осы ұтымды басқарудың айқын көрінісі болды.
Алғашқы құттықтау сөз Шу ауданы білім бөлімінің басшысы Жазықбаев Жайдар Саттарқұлұлына беріліп, жиынның мән-маңызы айрықша айқындалды. Білім саласының өрісін кеңейтуді көздеген басшының нақты қолдауы мен байыпты пайымы конференцияның жоғары деңгейде өтуіне серпін берді. Жайдар Саттарқұлұлының ғылым мен мектеп арасындағы көпірді бекемдеуге бағытталған ұстанымы – өңірлік білім саясатының жаңашыл, ұтымды қадамы екенін қатысушылар ризашылықпен атап өтті.
Ең қуантатыны — мұндай іргелі істің арқауы бір адамның ғана еңбегімен өлшенбейді. Бұл — ұжымның ауызбіршілігі, ортақ мақсатқа жұмылған ынтымағы. Мектеп қабырғасында ғылым салтанат құрып, ұжымның ұйымшылдығы мен қонақжайлығы конференцияның көркін аша түсті. Іс пен ниет біріккен жерде береке бар — осы ақиқат тағы бір мәрте дәлелденді.
Пленарлық отырыста мазмұнды баяндамалар жасалып, Жамбыл әлемі сан қырынан сараланды. Профессор Нұрдәулет Ақыш Жамбыл поэзиясындағы әйелдер бейнесін терең талдап, аналар мен арулар тұлғасы арқылы ұлт мінезін ашып көрсетті. Қырғыз елінің профессоры Көлбаева Мээрим Жамбыл мен қырғыз төкпе ақындарының рухани сабақтастығын сөз етіп, бауырлас әдебиеттің тамырлас табиғатын танытты. Ташкенттен келген профессор Назаров Насреддин фольклор мен ақын поэзиясының байланысын кеңінен тарқатты. Ал филология ғылымдарының докторы Алмасбек Мауленов жамбылтанудың ғылыми эволюциясын саралап, зерттеу өрісінің кеңдігін аңғартты. Ақынның немересі, әдеби-мемориалды музей директоры Салтанат Джамбулова тарихи деректерді ортаға салып, ата мұрасының тірі тынысын сездірді. ҚазҰУ доценті, PhD доктор Гүлмәрия Оспанова «Бесік жыры» арқылы ұлттық тәрбиенің тамырын танытты.
Сонымен бірге педагог-шеберлер Смайыл Аян, Адамбекова Лейла, педагог-зерттеуші Макашева Нурзия Жамбыл мұрасын оқытудағы инновациялық тәсілдер мен жасанды интеллект құралдарын қолданудың нақты мүмкіндіктерін ұсынды. Әдіскер Асқарбек Айғаным Жамбыл есімінің жас ұрпақ жадындағы жаңғыруын ерекше атап өтті.
Конференция аясында Орталықтандырылған кітапханалар жүйесі №32 кітапханасының меңгерушісі Құдайберген Аяжан Бақтиярқызы ақынның 180 жылдығына орай мектеп қорына құнды кітаптар сыйға тартты. Бұл — бір сәттік сыйлық емес, келешекке жолданған аманат. Кітап — сананы жаңғыртып, рухты бекітетін мәңгілік қазына.
Жиынның ең маңызды тұстарының бірі — меморандумға қол қойылуы. Бұл қадам кездейсоқ рәсім емес, нақты бағыт пен жүйелі жұмыстың бастауы болды. ҚазҰУ-дың ғылыми орталығы мен білім беру ұйымдары арасындағы әріптестік енді қағаз жүзінде ғана емес, іс жүзінде де тереңдей түсетінін аңғартты. Меморандум — бүгінгі келісім ғана емес, ертеңгі ортақ жобалардың, ғылыми-әдістемелік қолдаудың, тәжірибе алмасудың, жас зерттеушілер мен ұстаздарға жол ашатын үлкен мүмкіндіктің кепілі.
Қорытынды бөлімде конференция резолюциясы қабылданып, конференция жинағының тұсауы кесілді. Белсенді қатысушылар марапатталып, игі істің қадірі айқындалды. «Шабыт pause» кофе-брейкі мен «Ұлы дала поэзиясының шамшырағы» атты концерттік бағдарлама жиынның рухани мазмұнын тереңдете түсті — ғылымның салмағын өнердің шырайы толықтырды.
Бұл халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция — Жамбыл мұрасын бүгінгі білім беру үдерісінде жаңаша пайымдаудың жарқын үлгісі. Ұлттық рухты ұлықтаған бұл жиын дәстүр мен технологияның, мектеп пен университет ғылымының тоғысқан тұсын айқын көрсетті. Ең бастысы — басшылықтың ұтымды идеясы мен ұжымның ауызбірлігі арқасында Шу төрінде Жамбыл жыры қайта жаңғырып, жас ұрпақ санасына бағытталған жаңа серпін алды.
Бұл халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция – Шу төріндегі Жамбыл рухын жаңғыртқан, ғылым мен мектептің арасын алтын көпірмен жалғаған айрықша мерейлі күн болды. Жамбыл атындағы орта мектеп ұжымы ұйымшылдығымен, іскерлігімен, кісілігімен, қазақы қонақжай көңілімен келген жұрттың жүрегіне жол тапты. Әр деталь – қарсы алудан бастап, мазмұнды баяндамаларға, меморандумға дейін – бір мақсатқа бағындырылып, бір деммен өрілгендей әсер қалдырды. Мұндай биік деңгейдің артында ортақ мүддеге жұмылған ұжымның ауызбірлігі, басшылықтың байыпты бағыты мен ұтымды ұйымдастыруы тұрғаны анық. Бүгінгі игі басқосу – мектеп мәртебесін көтерген, өңірдің білім кеңістігін кеңейткен, ұлттық құндылықты заманауи оймен ұштастырған үлкен рухани жеңіс. Ендеше, Жамбылдың жыры – бізге бағыт, ұрпаққа аманат; ал сол аманатты лайықты жалғап келе жатқан ұжымның еңбегі қашанда құрметке лайық.
Жамбыл жыры — ұлт рухының мәңгілік шамшырағы. Оны жас ұрпақ жүрегіне сіңіру — баршамыздың ортақ міндетіміз.
